Zuid-Afrika en de apartheid: Opland
Zuid-Afrika en de apartheid

Thema: Zuid-Afrika en de apartheid

In 1948 wint de Zuid-Afrikaanse Nasionale Party onder leiding van D.F. Malan de verkiezingen met haar apartheidsprogramma.

De blanke regering die een minderheid van de bevolking vertegenwoordigt, bouwt aan een strikt doorgevoerde rassenscheiding.

“Discriminatie”: Opland
“Discriminatie”


Racisme en discriminatie naar huidskleur zijn uiteraard geen Zuidafrikaanse uitvinding maar het in wetten vastgelegde apartheidssysteem is dat wel. In 1955 krijgt de oppositie tegen de apartheid vorm in het zogeheten Freedom Charter.

Soms zegt één prent meer dan duizend woorden. Hier zien we in één oogopslag wat discriminatie betekent: het uit de groep gestoten worden vanwege een afwijkend uiterlijk. In de volksmond wordt ook gesproken over een "zwart schaap" iemand die door zijn gedragingen niet past in een familie of een groep. Opland heeft deze zegswijze in het plaatje verwerkt.

Tegen de verdrukking in ontstaat de African National Congress, het ANC, bestaande uit organisaties van zwarten, kleuringen, Indiërs en progressieve blanken. Het verzet is geweldloos. Wanneer in 1956 door de Zuidafrikaanse regering 156 vooraanstaande apartheidstegenstanders worden gearresteerd en berecht, breekt de internationale kritiek op het systeem pas goed los. Dit verzet leidt in 1961 tot vrijspraak van alle aangeklaagden.

“Hallo kunnen we nog iets voor u doen...?” - Ontwerp voor de voorkant van ‘Amandla maandblad over zuidelijk afrika’, juni 1989: Opland
“Hallo kunnen we nog iets voor u doen...?”
Ontwerp voor de voorkant van ‘Amandla maandblad over zuidelijk afrika’, juni 1989
Opland drijft hier de spot met de zogenaamde hulp die Europa aan de zwarte en gekleurde bevolking van Zuid-Afrika biedt. Europa heeft meerdere malen gedreigd met een economische boycot, dus dat er geen handel meer met dit land gedreven zou worden zolang het apartheidsregime er heerste. Maar deze boycot was minimaal waardoor de dreiging werd ontkracht en de gediscrimineerde bevolking in Zuid-Afrika "in de put" bleef zitten.

Een absoluut dieptepunt is het incident in Sharpville waar de politie het vuur opent op een geweldloze demonstratie waarbij meer dan honderd doden vallen. In Nederland ontstaat eind 1957 het Comité Zuid-Afrika.

Met de vrijlating van de meest prominente verzetsstrijder tegen apartheid, Nelson Mandela, in 1990, begint de afbraak van het apartheidssysteem. In 1994 behaalt het ANC een daverende overwinning en wordt het systeem afgeschaft.

andere thema's