Politieke Spotprenten

Voorkant

Nico Visscher

NOORD ONTMOET ZUID: POLITIEK TEKENAAR NICO VISSCHER IN HET MARKIEZENHOF

Nico Visscher: politiek tekenaar
Nico Visscher tekent vanaf 1961 voor het Nieuwsblad van het Noorden. Op 23 oktober 1961 verschijnt van zijn hand een cartoon links onder op de voorpagina. Op 28 februari 1977 verschijnt de laatste “Beperking haringvisserij”. Deze cartoons krijgen een vervolg met de Korrels.
De eerste Korrel wordt vanaf 13 juni 1977 op de derde bladzijde rechts onderaan geplaatst. Deze is getiteld “Ik vond dat vorige leuker…” met zelfspot verwijzend naar de eerdere “mopjes” zoals Visscher de voorgangers, lees: de cartoons, noemt. Bij de Korrel zijn tekst en afbeelding onlosmakelijk met elkaar verbonden: de afbeelding versterkt de inhoud van de tekst door de uitdrukking van de hoofdpersoon al dan niet omringd met de benodigde requisieten.

Nieuwsblad van het Noorden: politieke prenten
Voor hetzelfde Nieuwsblad van het Noorden tekent hij vanaf 1 juni 1963 tot en met 26 juni 1993 politieke prenten. In feite vallen daarin drie onderwerpen te onderscheiden: de binnen- en buitenlandse politiek én Groningen. De stad en de provincie, of het grotere gebied erom heen aangeduid als Het Noorden, gaan hem aan het hart gezien de vele prenten. De bijdrage van Koos van Weringh in deze publicatie heet niet voor niets ‘Nico Visscher, tekenaar uit Groningen’. Wanneer hij in 1986 zijn 25-jarig jubileum als tekenaar viert, wordt door ‘zijn’ krant een selectie van honderd tekeningen uitgegeven in de bundel ’t Is alle dagen wat. Politieke en andere tekeningen van Nico Visscher met een inleiding door Koos van Weringh. A.A.M. Schuurmans stelt in zijn Voorwoord “Als hoofdredacteur van het Nieuwsblad van het Noorden ben ik een beetje trots dat een tekenaar van internationale allure elke week zijn getekende mening aan ons uitleent. Vaak mild, soms ontroerend, een enkele keer hard, maar altijd Visscheriaans. Die eigen kijk. Daarnaast de dagelijkse Korrel, een combinatie van tekst en tekening. Elke dag opnieuw. ‘’t Is alle dagen wat’, is er een staalkaart van.”

Binnenlands Bestuur
Vanaf 1988 tekent Nico Visscher voor Binnenlands Bestuur. Twee bundels van deze tekeningen zijn verschenen: in 1995 Binnenlands Bestuur in het fin de siècle. Een balans, in tekst en tekeningen, bij het 15-jarig bestaan van het weekblad Binnenlands Bestuur en in 1998 Gezag in het Fin de Siècle. Tekeningen van Nico Visscher over het publiek gezag en aanverwante verschijnselen. Voor Binnenlands Bestuur tekent hij prenten waarin hij een bepaalde gebeurtenis becommentarieert. Ook hier is sprake van een combinatie van tekst en beeld maar zijn de onderwerpen specifieker, sterker gelieerd aan een bepaalde politieke gebeurtenis. De waarde van de prenten voor Binnenlands Bestuur is gelegen in het feit dat zij een mooi beeld geven van de Nederlandse politieke geschiedenis.
Bijeen 2 juni 2000 Onderschrift:
Oranje-blauw “Wij gaan dus naar het voetballen, let jij zolang op de rest?”, Binnenlands Bestuur, 2 juni 2000


Bijeen
De wereldpolitiek tekent hij in Bijeen. Dit “maandblad voor de kleurrijke samenleving” wordt in 1968 opgericht door rooms-katholieke missionarissen en congregaties en wordt uitgegeven door de Stichting Matching Colours. De inhoud is gericht op de missie met het accent op gerechtigheid en vrede. Eind jaren negentig van de vorige eeuw gooit de redactie het roer om en richt zich hoofdzakelijk op de multiculturaliteit. In juni 2004 echter is het aantal abonnees dusdanig teruggelopen dat het blad ophoudt te bestaan. Vanaf 26 april 1982 tekent Nico Visscher voor dit tijdschrift. Heel vaak siert een prachtige gekleurde tekening van zijn hand de voorkant van het blad terwijl zwart-wit afbeeldingen bij de artikelen zijn geplaatst. In 1983 tekent hij over de honger in de wereld ‘Voedselvraagstuk’: uit een barcode als een traliewerk, reikt een hand naar een half brood. Deze ‘gruwelijke’ tekening, die na het zien op je netvlies staat gebrand, wordt in 1984 bekroond met de Grand Prix van de Salon International de la Caricature in Montréal (Canada). De toekenning van deze prijs betekent de kroon op het werk van deze zeer getalenteerde politiek tekenaar en het feit dat hij de enige Nederlander is die deze prijs ooit kreeg, maakt deze extra bijzonder. ‘Voedselvraagstuk’

Voedselvraagstuk










Nico Visscher en Het Markiezenhof
Op 4 augustus 2006 draagt politiek tekenaar Nico Visscher (1933) zijn volledige collectie, zo’n 12.000 tekeningen, over aan Het Markiezenhof. Deze prachtige collectie vormt een uiterst waardevolle aanvulling op de reeds verworven verzamelingen politieke prenten.


Tentoonstelling
Van 18 november 2007 tot en met 13 april 2008 worden ruim 800 werken uit dit omvangrijke oeuvre aan het publiek getoond. Gekozen is voor tekeningen die meteen voor zich spreken, die een lange houdbaarheidsdatum hebben of die een problematiek verbeelden die nog steeds of weer actueel is. Tot de laatste categorie kunnen de prenten uit België gerekend worden: het is ongelooflijk hoe actueel deze zijn ondanks het feit dat de hoofdrolspelers van naam veranderd zijn.


30 november 1991
Eigen volk eerst “wallonië / vlaanderen”, Nieuwsblad van het Noorden, 30 november 1991



Een lang slepend conflict is Israël-Palestina zodat ook deze prenten nog steeds ‘up to date’ zijn.

22 juli 1978
Duivik “Shalom” [Menachem Begin van Israël zocht vanaf 1977 toenadering tot president Anwar Sadat van Egypte. Deze leidde tot de zogeheten Camp-David akkoorden van 17 september 1978 die een basis vormden voor de vrede tussen Israël en Egypte], Nieuwsblad van het Noorden, 22 juli 1978

26 mei 1990
Pitbulls “Israel / Palestijnen”, Nieuwsblad van het Noorden, 26 mei 1990


De prachtige tekeningen over glasnost en perestrojka daarentegen zijn geschiedenis geworden en dat geldt ook voor de Vietnam-oorlog en, in Nederland, de studentenopstand.

30 december 1989
Het einde “1989” [de val van het communisme], Nieuwsblad van het Noorden, 30 december 1989


13 januari 1973
Het meester-teken “Kill-Roy was here” [de bombardementen in opdracht van president Richard Nixon uitgevoerd in Vietnam], Nieuwsblad van het Noorden, 13 januari 1973


29 maart 19697. NN 29-3-1969
Student 1959 Student 1969 “Naer de bar!.. / Naar de bar-ricaden!..”, Nieuwsblad van het Noorden, 29 maart 1969




Typisch Nederlandse onderwerpen zijn ook geselecteerd: het poldermodel, de brede maatschappelijke discussie en Nederlandse feestdagen als Koninginnedag en Sinterklaas. De problematiek van asielzoekers, allochtonen en de inburgering heeft Visscher uiteraard regelmatig aan de kaak gesteld, evenals de moeizame totstandkoming van Europa.

Bijeen 26
“Het is toch logisch dat je je aanpast in Nederland”, Bijeen, z.d. 26


1994
Bijzonder, Binnenlands Bestuur, 37 1994


22 mei 1993
Europa “dat is te zeggen / hoewel / JA / mits / tenzij / behalve / m.u.v. / indien / alleen: / als / nou… / maar”, Nieuwsblad van het Noorden, 22 mei 1993



Het rijke westen versus de derde wereld met de gigantische problemen van honger, armoede, aids, schuldenlast en oorlog heeft Visscher op een pregnante manier gevisualiseerd.

20 juli 1970
Het wereldvoedselcongres bijeen “Kan ’n moeder net zo slank zijn als haar dochter? / rol u slank / Bederft de eetlust niet! / ze zegt dat ik het verdien… echte boter / weg met dat buikje / voedselcongres / in 2 weken 20 pond er af”, Nieuwsblad van het Noorden, 20 juli 1970


Behalve dat de geëxposeerde en gepubliceerde prenten een duidelijke boodschap hebben, valt de prachtige manier van tekenen en aquarelleren op. Dus naast de inhoud is het ook genieten van de vorm.
Bijeen
Het kind, Bijeen, z.d. 9